Laatst bijgewerkt op: 15 januari 2026

Zijn er meer ratten dan mensen op aarde?

Is het waar dat er meer ratten dan mensen zijn? Nee, dit is een hardnekkige fabel. Hoewel ratten zich razendsnel voortplanten, overtreft de wereldwijde menselijke populatie het aantal ratten aanzienlijk. Zelfs in dichtbevolkte steden ligt de schatting vaak rond de één rat per persoon of lager, afhankelijk van de hygiëne en beschikbare voedselbronnen in de omgeving.

Waar komt het idee vandaan?

De uitspraak "je bent nooit meer dan twee meter verwijderd van een rat" en het idee dat ratten de mens in aantal overtreffen, stamt waarschijnlijk uit oude schattingen (zoals de beroemde studie uit 1909 in Engeland). In die tijd werd aangenomen dat er in agrarische gebieden één rat per hectare leefde en in steden één rat per inwoner. Modern onderzoek toont echter aan dat deze aantallen in westerse landen zelden worden gehaald, dankzij betere riolering en afvalverwerking.

Toch lijkt het soms alsof ze overal zijn. Dit komt doordat ratten zich concentreren op plekken waar mensen zijn. Wij produceren immers het afval waar zij van leven.
 

Waarom lijkt het aantal ratten toe te nemen?

Hoewel ze niet met meer zijn dan mensen, zien we lokaal wel pieken in de populatie. Dit heeft een aantal duidelijke oorzaken:

• Klimaatverandering: door zachtere winters overleven meer ratten het koude seizoen, waardoor de populatie in het voorjaar al groter is.
• Beschikbaarheid van voedsel: zwerfafval in parken en overvolle vuilnisbakken in steden zijn een lopend buffet voor de bruine rat.
• Infrastructuur: werkzaamheden aan het riool of de sloop van gebouwen kunnen hele groepen ratten verstoren, waardoor ze plotseling zichtbaar worden op straat.
   

De ervaring van onze vakmensen

In dit segment delen we unieke inzichten vanuit de dagelijkse praktijk van Rentokil.

In onze dagelijkse praktijk zien onze servicemedewerkers dat "aantallen" minder belangrijk zijn dan de "locatie". Een enkele rat in een spouwmuur zorgt voor meer overlast en paniek dan honderd ratten in een afgelegen rioolbuis.

Wij merken dat ratten in Nederlandse steden steeds vaker de weg naar boven vinden door verouderde rioleringen of via de kruipruimte. Wat ons opvalt is dat mensen vaak pas bellen als ze de rat zien, terwijl de activiteit dan vaak al weken aan de gang is. Een typisch signaal dat wij in de praktijk tegenkomen is 'buiksmeer': donkere, vettige vegen langs plinten of muren waar ratten dagelijks langs schuren. Ziet u dit? Dan is er vaak sprake van een gevestigde familie, en niet van één toevallige passant.

Hoe herkent u een beginnende rattenpopulatie?

Wacht niet tot u ze ziet lopen. Let op de volgende signalen om een plaag vroegtijdig te ontdekken:

• Knaagschade: ratten moeten blijven knagen om hun tanden kort te houden. Let op gaten in hout, plastic of zelfs elektriciteitskabels.
• Uitwerpselen: rattenkeutels zijn 1 tot 2 cm groot, pindavormig en liggen vaak in groepjes bij elkaar.
• Loopsporen: in stoffige ruimtes kunt u pootafdrukken of sleepsporen van de staart zien.
• Geluiden: krassende of trippelende geluiden in plafonds, muren of onder de vloer, vooral 's nachts.
• Geur: een sterke, indringende ammoniaklucht wijst vaak op een grote hoeveelheid urine.
   

Wat kunt u zelf doen?

Preventie is de sleutel tot beheersing. Zolang er voedsel en toegang is, zullen ratten blijven komen.

• Dicht gaten en kieren in de buitenmuur groter dan 0,5 cm.
• Laat geen dierenvoer of vogelvoer buiten staan, vooral 's nachts niet.
• Zorg dat vuilnisbakken goed afgesloten zijn en plaats geen zakken los naast de container.
• Snoei dichte begroeiing tegen de gevel weg, dit ontneemt ze dekking.

Heeft u ondanks deze maatregelen toch last van ratten? Neem dan contact op met een professional. Zelf aan de slag gaan met middelen uit de winkel is bij ratten vaak ineffectief, omdat ze zeer wantrouwend zijn naar nieuwe objecten in hun omgeving (neofobie).

Veelgestelde vragen